جواب:قرآن كريم در سوره ها و آيه هاى مختلف، حرف ها و عمل هاى صحابه را به روشنى نقد مى كند و در برخى از آيات، گروهى را مى ستايد. درست نيست كه گروهى را در نظر بگيريم و از گروهى چشم بپوشيم. در اين فصل، برخى آيات را كه به نقد افعال و آراى آنان پرداخته است بررسى مى كنيم.
الف. خبردادن قرآن از ارتداد گروهى از صحابه قرآن خبر مى دهد كه ممكن است پس از رحلت پيامبر خدا(صلى الله عليه وآله) گروهى از صحابه مرتد شوند. در جنگ اُحد كه عده اى از مسلمانان كشته شدند و عده اى گريختند، به نقل ابن كثير شيطان ندا در داد: «محمد كشته شد». اين سخن در دل عده اى اثر گذاشت و پنداشتند كه پيامبر(صلى الله عليه وآله) كشته شده است، سست شدند و از جنگ دست كشيدند. مردى از مهاجران بر مردى از انصار گذشت كه به خون خود آغشته بود. به او گفت: فلانى، مى دانى پيامبر(صلى الله عليه وآله) كشته شد؟ گفت: اگر هم محمد كشته شده، پيام خود را ابلاغ كرده است، شما از دينتان دفاع كنيد. خداوند اين آيه را نازل فرمود:
(وَما مُحَمَّدٌ إِلاّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ...)(1);
«محمد جز فرستاده نيست، همچون فرستادگان پيشين. آيا اگر بميرد يا كشته شود، به عقب و جاهليت بر مى گرديد؟»
ابن قيم جوزيه گويد: واقعه اُحد مقدمه و هشدارى براى پيامبر خدا(صلى الله عليه وآله) بود و مردم را خبر داد و توبيخ كرد كه اگر پيامبر(صلى الله عليه وآله) بميرد يا كشته شود، از دين بر مى گردند.(2) ظاهر ارتداد، اعم است از ارتداد و برگشتن از دين آن گونه كه برخى منافقان آشكارا مى گفتند و ارتداد از عمل و جهاد و مبارزه با دشمنان و يارى حق و فراموش كردن سفارش پيامبر خدا(صلى الله عليه وآله).
اين آيه خبر مى دهد كه بازگشت از دين پس از رحلت پيامبر(صلى الله عليه وآله)، امكان دارد. پس آيا مى توان كسانى را كه چنين احتمالى در باره آنان مى رود، به عدالت كامل كه هم مرز با عصمت است توصيف كرد؟ از اين روست كه آنان راضى نمى شوند آراء و سخنان صحابه نقد شود!(3)

1 . تفسير ابن كثير: ج1، ص409 (آل عمران: 144).
2 . زاد المعاد: ص253.
3. سيماى عقايد شيعه،ص 319.

نظرات (0)

عضويت در خبرنامه نظرات.