- آيا در زمان رسول‏ خدا صلى الله عليه وآله وسلم شيعه و سنى وجود داشته است؟ و آيا پيامبر شيعه بوده

پاسخ:  در ميان صحابه رسول‏ خدا صلى الله عليه وآله وسلم على‏بن‏ابى‏طالب‏ عليه السلام از مقام و منزلت ويژه‏اى برخوردار است و از كمالات فراوان برخوردار بودند  كه او را از ديگران متمايز مى‏سازد، زيرا او نخستين كسي است كه به رسول‏خداصلى الله عليه وآله وسلم ايمان آورد و در همه جنگها و غزوات حضور داشت و در حراست و پاسدارى از شخص رسول‏گرامى اسلام جان خويش را به مخاطره مى‏انداخت و همچنين در علم و تدبير، زهد و تقوا و عبادت و بندگى در ميان صحابه يگانه بود.

 

از طرف ديگر رسول‏خداصلى الله عليه وآله وسلم در هر موقعيت و مناسبتى به تمجيد و بيان فضايل على‏عليه السلام مى‏پرداخت و او را به عنوان «مدار و محور حق» [1]  به جامعه معرفى مى‏كرد.

 

حديث منزلت، حديث طير، حديث غدير، حديث مواخات و احاديث فراوان ديگر، كه در كتب معتبر شيعه و سنى موجود است، گوشه‏اى از فضايل على‏عليه السلام [2] را از زبان رسول‏خداصلى الله عليه وآله وسلم نقل مي كند .

 

اين فضايل و كمالات در شخصيت على‏عليه السلام و محبت و علاقه خاص رسول‏خداصلى الله عليه وآله وسلم به او، موجب شده بود كه جمعى از صحابه به على‏عليه السلام عشق بورزند و از دوستداران و ملازمين او شوند و از او به عنوان شخصيتى كه مورد علاقه خدا و رسول‏ خداست [3]  پيروى نمايند.

 

اين گروه از صحابه در همان زمان حيات پيامبر به عنوان شيعه على شناخته مى‏شدند و همين عنوان يعنى شيعه على بارها در بيان رسول ‏خدا صلى الله عليه وآله وسلم به كار برده شده است كه ما به يك مورد اشاره مى‏كنيم:

 

سيوطى دانشمند و مفسر معروف اهل سنّت در كتاب تفسير خود  درّ المنثور از ابن‏عباس نقل مى‏كند:

 

"لَمَّا نَزَلَتْ "إِنَّ الَّذينَ آمَنوُا وَ عَمِلوُا الصَّالِحاتِ اوُلئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَريّةِ" قالَ رَسوُلُ‏اللَّهِ‏صلى الله عليه وآله وسلم لِعَلىِ هُوَ اَنْتَ وَ شيعَتُكَ يَوْمَ القِيامَةِ راضينَ مَرْضيّينَ" ؛

 

هنگامى كه آيه شريفه "اِنَّ الَّذينَ..." نازل گرديد پيامبرصلى الله عليه وآله وسلم به على‏عليه السلام فرمود: اين درباره تو و شيعيان تو در روز قيامت است، هم شما از خدا خشنود خواهيد بود و هم او از شما.

 

اينك در جواب پرسش فوق بايد گفت:

 

پيدايش شيعه در زمان حيات رسول‏خداصلى الله عليه وآله وسلم بوده است، گرچه تقسيم مسلمانان به دو گروه شيعه و سنى، پس از رحلت آن حضرت انجام گرفت. زيرا گروهى معتقد بودند كه براساس اعلام و ابلاغ رسول‏خدا صلى الله عليه وآله وسلم ، خلافت و جانشينى پيامبرصلى الله عليه وآله وسلم حق على‏عليه السلام است و گروهى هم به سراغ تعيين خليفه از طريق انتخاب مردم رفتند و ابوبكر را به عنوان خليفه برگزيدند.

 

و از آنجا كه بروز دو گروه به عنوان شيعه و سنى، پس از رحلت پيامبرصلى الله عليه وآله وسلم بوده است، روشن مى‏شود كه آن حضرت نه شيعه بوده و نه سنّى، بلكه او رهبر و مقتداى همه مسلمانان و صاحب شريعت و سنّت بوده است.

 

پاورقي

 

[1] اشاره‏اى به فرمايش رسول‏خدا (ص) كه فرمود: علىٌ مع الحق و الحق مع على ؛ على همواره با حق است و حق نيز با على است. تاريخ بغداد، ج 14، ص 321

 

البته با همين مضمون روايات ديگرى در صحيح ترمذى؛ مستدرك على الصحيحين مع التلخيص؛ كتاب معرفة الصحابة ج 3 ص 25 - 24؛ مجمع الزوائد، حافظ نورالدين على بن ابى‏بكر الهيثمى، ج 4 ص 235 ، باب فيما كان فى الجمل و الصفين و ... موجود مى‏باشد.

 

[2] احمدبن حنبل از علماى بزرگ اهل سنت مى‏گويد: ما جاءَ لاَِ حَدٍ مِنْ اَصْحابِ رسوُل‏اللَّهِ(ص) مِنَ الْفَضائِلَ ما جاءَ لِعَلىِّ بْنِ‏اَبيطالِبٍ. مستدرك الصحيحين، ج 3، ص 107.

 

[3] اشاره است به فرمايش رسول‏خدا (ص) در غزوه خيبر كه فرمود: لاَُ عَطيَنَّ الرَّايةَ غَداً رَجُلاً يُحِبُّ اللَّهُ وَ رَسوُلُهُ وَ يحِبّهُ‏اللَّهُ وَ رَسوُلُهُ ؛ فردا پرچم را به دست مردى مى‏سپارم كه خدا و رسولش را دوست مى‏دارد و خداوند و پيامبرش، نيز، او را دوست مى‏دارند. صحيح بخارى، فى الجهاد السير، باب فضل من اسلم على يديه رجل.

< قبلی		بعدی >